De kracht van fotografie

Een echtpaar, een camera en een uitzonderlijk oog voor detail. In Mon Repos krijg je via filmische familiefoto’s een intieme kijk in het leven van het ondernemende gezin Klep. 

Fotografie in de 20e eeuw

In de 19e eeuw is fotografie kostbaar en ingewikkeld waardoor het maar door een selecte groep mensen wordt uitgeoefend. Aan het einde de eeuw verandert de fotografie sterk. Rond 1890 brengt Kodak de eerste handcamera op de markt. Samen met de opkomst van de fiets wordt het maken van foto's dynamisch en toegankelijk voor een groter publiek. Al blijft het een dure hobby.

De nieuwe vallende platencamera is een handzaam toestel waarmee je in één keer twaalf foto’s kunt maken. De camera belicht een lichtgevoelige laag op een glasplaat, die daarna wordt ontwikkeld. Deze glasnegatieven zijn heel kwetsbaar, maar de afdrukken zijn van zeer hoge kwaliteit, zelfs na meer dan honderd jaar.

Camera & regie

Een foto was begin 20e eeuw niet zomaar gemaakt, ondanks de nieuwe handcamera. Van de foto's die uit deze tijd bewaard zijn gebleven, springen de platen van Arthur en Willy Klep-van den Biesen eruit. Maar waarom zijn ze zo bijzonder?

• De foto's zijn in co-creatie gemaakt door een echtpaar. Arthur beheerst de technische kant, zoals belichting, scherpte en kadrering. Willy bedenkt de enscenering en aankleding, zij is de regisseur. Dankzij hun samenwerking ontstaan filmische beelden die een intieme inkijk geven in het leven van een welgesteld Bredaas gezin.
  
• Deze samenwerking leidde tot foto's van zeer hoge kwaliteit. De foto's van Arthur en Willy zijn met vakkundigheid en veel geduld bedacht en gemaakt. Belichting, compositie, overal werd over nagedacht.
  
• Familiefoto's rond 1900 kenmerken zich vaak door stijve poses met serieuze gezichtsuitdrukkingen. Gezien de belichtingstijd was het lastig om spontane momenten vast te leggen, langdurig poseren was vaak noodzakelijk. Daartegenover spat het plezier van de foto's bij de familie Klep. Ze zijn ongedwongen en filmisch. Zelfs kinderen en dieren werden precies op het goede moment vastgelegd.
  
• Dat het echtpaar er plezier in had, is ook te zien in de aantallen: in tien jaar maakten zij honderden foto's. Deze zijn (gelukkig) niet op de zolder van de familie blijven liggen. De glasnegatieven zijn opgenomen in de collectie van Stadsarchief Breda en in onze eigen museumcollectie.
  
• De foto's geven een bijzonder inkijkje in het Bredase gezinsleven. Het is extra bijzonder, omdat we ook weten wie er te zien zijn op de foto's. Andere vergelijkbare documentatie in deze tijd komt veelal uit de randstad en de 'modellen' zijn vaak onbekend.
  
• Er is weinig vergelijkbare fotografie bewaard gebleven. In de collectie van het Rijksmuseum vind je foto's gemaakt door Henry Pauw van Wieldrecht. Ook hij legde zijn familie vast, maar deze foto's zijn niet in co-creatie gemaakt. Het is niet bekend of zijn vrouw invloed had, zoals bij de familie Klep. Daarnaast heeft fotograaf Kapitein van Waegeningh eind 19e eeuw ook foto's in Breda gemaakt, maar hierbij lag de focus minder op familie en het dagelijks leven.