Internationale Vrouwendag

Zondag 8 maart is Internationale Vrouwendag. In de geschiedenis zijn de rollen van vrouwen vaak weggemoffeld, vergeten of simpelweg niet vastgelegd. Dat betekent echter niet dat zij geen belangrijke rol speelden in Breda, Nederland of zelfs op Europees niveau. Willem van Oranje en Hendrik III van Nassau zijn bekende namen, maar wie waren de vrouwen achter deze heren van Breda?

Johanna van Polanen (1392–1445)

Als erfgename van de heerlijkheid Breda was de schatrijke Johanna begin 15e eeuw een aantrekkelijke en politiek tactische bruid. Ze was pas 11 elf jaar oud toen zij trouwde met de 22 jaar oudere Duitse graaf Engelbrecht van Nassau. Door dit huwelijk kreeg Engelbrecht de titel ‘heer van Breda’. Dankzij Johanna liggen de wortels van het Huis Nassau, en later het Nederlandse koningshuis, in Breda.

Barbara van Nassau (1502?–1554)

Barbara was een bastaarddochter van Engelbrecht II van Nassau. Zij was priores (het hoofd) van het klooster Vredenberg, vlak bij Breda. Barbara wijdde haar leven aan God en zorgde samen met de andere nonnen voor de armen in de stad.

Mencía de Mendoza (1508–1554)

Koning Karel I van Spanje liet Mencía de Mendoza trouwen met Hendrik III van Nassau-Breda. Naast dat zij een van de meest begeerde huwelijkskandidatenat van haar tijd was (als markiezin met een groot familiefortuin), stond Mencía bekend als een groot cultuurliefhebber. Het echtpaar verhuisde in 1530 naar Breda en trok in het Kasteel van Breda, dat in opdracht was verbouwd tot een renaissancekasteel. Tijdens haar verblijf maakte zij het kasteel tot een cultureel centrum en nodigde ze vele kunstenaars, humanisten en wetenschappers uit om een kunstzinnige sfeer te waarborgen. Ook zette zij zich in voor de cultuur in Breda en gaf opdracht tot verbeteringen aan het verbeteren van onder andere de Grote Kerk en de Prinsenkapel.

Anna van Saksen (1544–1577)

Het huwelijk tussen Willem van Oranje en zijn tweede vrouw was strategisch: Anna van Saksen bracht een adellijke status en belangrijke banden met Duitse vorsten mee. Het huwelijk duurde tien jaar, maar was niet bepaald gelukkig. Ondanks hun zes kinderen was Anna vaak alleen in Breda. Terwijl in Brussel de verhalen over Willems vermeende minnaressen rondgingen, begon Anna zelf een affaire met haar raadsman. Toen bekend werd dat zij overspel had gepleegd, werd zij, ondanks een dubbel moraal, gedwongen in te stemmen met een echtscheiding. Vervolgens werd zij krankzinnig verklaard en gevangengezet. Anna werd opgesloten in een kamer zonder ramen en zou haar kinderen nooit meer zien.

Maria van Nassau (1556–1616)

Willems oudste dochterMaria is de oudste dochter van Willem van Oranje. Ze is geboren op het Kasteel van Breda en steunt haar vader door dik en dun. Zo is Maria getuige van de eerste, mislukte aanslag op Willems leven. In mei dat jaar1582 overlijdt Willems derde vrouw Charlotte de Bourbon door uitputting. Maria vangt hun zes jonge kinderen op. Twee jaar later wordt haar eigen vader voor haar ogen vermoord. Maria doet veel aan liefdadigheid en in 1612 stichtte ze een weeshuis in Buren.